تحلیل تفکر سیاسی در سینمای ایران

توفیقی برای بنده است که در این روز مبارک، روزی که با حماسه آفرینی مردم، با حضور عاشقانه‌ی مردم و ابراز عشقِ مردم به نظام انقلاب، در ۳۵ سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی متزیّن و متبرّک شده است، در خدمت دوستان عزیز هستیم. انشاءالله به یمن و برکت این روزِ نورانی، بحث و جلسه‌ی ما هم نورانی باشد. اجازه می‌خواهم به مناسبت این روز، از شهید بزرگوار، هنرمند مستندساز شهید هادی باغبانی یاد کنم. سال پیش در چنین روزهایی، جلسه‌ای شبیه همین جلسه تشکیل گشت و بخت یار بنده شد که در معیّت این شهید بزرگوار در آن جلسه حاضر شوم. امروز که توفیق یافتم و در خدمت دوستان حاضر شدم، آن جلسه برای من تداعی شد. انشاءالله خداوند روح این شهید بزرگوار و ارواح همه شهدای اسلام، به ویژه شهدایی که غریبانه مدافع حرم آلِ الله در سوریه شدند را اجین رحمت گرداند، صلواتی تقدیم‌شان بفرمایید.

از چند زاویه می‌توان به بحث نسبت سینما و سیاست نگاه کرد؛ به ویژه با تمرکز بر نسبت سینما و سیاست در جمهوری اسلامی و در سال‌های پس از انقلاب اسلامی. دوستانی که تشریف دارند خودشان اهل پژوهش و مداقه در این مقوله هستند و بنده سعی می‌کنم سرفصل‌هایی باز کنم که بیشتر زاویه‌ی دید دوستان و حوزه‌ی پژوهش و تأمل‌شان افزایش پیدا کند. اولین مفروض و پیش‌فرضی که ما بحث را بر آن بنا می‌کنیم این است که سینما پدیده‌ای زاییده‌ی تمدن غرب بوده و جایگاه خاص و مشخصی در تمدن غرب دارد. این جایگاه بسیار فراتر از تفریح و تفنن است. ادامه مطلب »

حقِ داشتن سانتریفیوژ خط قرمز است، همه پرسی نمی‌خواهد

آقای روحانی در نخستین کنفرانس اقتصاد ایران، اظهارات متفاوتی در زمینه های مختلف بیان داشتند که با جنجال های فراوانی روبه رو شد. به نظر شما، دلیل این نوع صحبت ها در این برهه از زمان چیست؟

در طول بیش از یک سالی که دولت روحانی به قدرت رسیده، مهم‌ترین وعده و بیشترین دغدغه انتخاباتی آقای روحانی حل مسأله هسته‌ای بود. البته عملاً همه بخش‌های اقتصادی و فعالیت‌های کشور با این مسأله گره خورده و هنوز هم به جایی نرسیده است. روحانی حل موضوع هسته‌ای را شعار انتخاباتی کرد و در انتخابات همه مسائل را به این موضوع گره زد و در یک سال گذشته نیز تمرکز اساسی دولت روی این مسأله بوده است. البته عملاً همه معضلات کشور به حل مسأله هسته‌ای گره خورده است. اما هنوز دولت نتواسته است از راه مذاکره هیچ دستاوردی داشته باشد. به همین دلیل روحانی فکر می‌کند، ادامه وضعیت فعلی کلیه اعتبار وی را زیر سؤال می‌برد و احتمالاً در انتخابات آینده دست ایشان خالی باشد و دوستان ایشان، همفکران و اصلاح طلب‌ها به نوعی قربانی این عدم موفقیت دولت یازدهم می‌شوند. به همین دلیل، آقای روحانی تلاش دارد به هر شکلی در مسأله هسته‌ای تحولی ایجاد بکند. طرح مسأله همه پرسی توسط آقای رئیس جمهور می‌تواند یک راه گریزی باشد که بدون اینکه مسئولیت این تصمیم و عواقبش را خودش به دوش بکشد، مسئولیت را به دوش مردم بیندازد و از نتایج احتمالی به نفع خودش بهره ببرد و از این بن بست فعلی بیرون بیایند. ادامه مطلب »

تحول در علوم سیاسی به‌مثابه‌ی یک انقلاب

برای سؤال نخست بفرمایید ارزیابی شما از سیر تحولات ۱۲۰ساله‌ی علوم‌ سیاسی در ایران چگونه است؟

تقریباً می‌توان گفت علوم‌ سیاسی علم شناخته‌‌شده‌ای در ایران محسوب نمی‌شود. آنچه با عنوان علوم‌ سیاسی وارد کشور شده، کاملاً غیرکاربردی است. باید اقرار کنم آنچه تاکنون به اسم علوم‌ سیاسی در ایران تدریس شده است، در واقع هیچ‌کدام از خواص علم را نداشته است. صرفاً ردوبدل داده‌هایی بین دانشجو و استاد بوده و هیچ‌گونه تأثیری بر محیط پیرامون خود نگذاشته است. در واقع، نه به ‌درد حاکمان خورده است، نه به ‌درد سیاست‌گذاران و نه به ‌درد مردم. فقط بهانه‌ای برای جذب دانشجو و گذران زندگی اساتید بوده است. بنابراین اصلاً واقعیتی نبوده است که درباره‌ی سیر تحول آن صحبت شود.

متون موجود، بدون توجه به کاربرد واقعی آن‌ها و کاملاً به‌صورت انتزاعی ترجمه شده‌اند. خیلی از آن‌ها نیز ترجمه‌ی خوبی ندارند. کتاب‌های چاپ‌شده هیچ نسبتی با واقعیت‌های جامعه‌ی ایران نداشته‌اند؛ یعنی نه‌ تنها گره از کار جریان‌های چپ، ملی‌گرا و سلطنت‌طلب باز نکرده‌اند، برای جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی و دردهای مردم نیز مفید واقع نشده‌اند. ادامه مطلب »

آمریکایی‌ها با جدیت تحریم بیشتر ایران را دنبال می‌کنند

محمدصادق کوشکی کارشناس مسائل سیاسی در گفت‌وگو با خبرنگار گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس در در خصوص اقدام وزارت خزانه‌داری آمریکا در قرار دادن ۹ شخص و شرکت در فهرست تحریم‌های خود با ادعای همکاری با ایران برای دور زدن تحریم‌ها و همچنین حمایت از «نقض حقوق بشر»، با بیان اینکه طرف غربی به این نتیجه رسیده که تحریم روش خوبی برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی ایران است، گفت: آمریکایی‌ها خیلی جدی تحریم‌های بیشتر ایران را دنبال می‌کنند. وی تصریح کرد: اقدامات اخیر در تحریم‌های بیشتر که پس از توافقنامه ژنو صورت گرفته و همچنان ادامه دارد و تاکنون شش بار تحریم‌های متفاوت علیه تهران تصویب شده نشان می‌دهد که طرف غربی درباره تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی ایران شوخی ندارد و حاضر نیست در این رابطه کوتاه بیاید. کوشکی با بیان اینکه طرف غربی به خوبی می‌داند که جمهوری اسلامی ایران خواستار لغو کامل تحریم‌هاست، تصریح کرد: اگر بنا بر این باشد که طرف غربی در برابر جمهوری اسلامی ایران کوتاه بیاید و تحریم‌ها را  لغو کند، حتما باید امتیاز بزرگی به آنها داده شود. این عضو هیءت علمی دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران می‌خواهد مهم‌ترین ابزاری که در اختیار غربی‌ها قرار دارد را از دستان آنها خارج کند، هر چند که آنها تحریم‌ها را از سایر ابزارها مانند تهدید نظامی و … موثرتر تشخیص داده‌اند، ولی تهران می‌خواهد که مهم‌ترین اسلحه غربی‌ها را از آنها بگیرد. وی گفت: برای اینکه بتوانیم ابزار تحریم‌ها را از دستان غربی‌ها خارج کنیم باید فشار جدی بر آنها وارد یا اینکه امتیاز بزرگی به آنها دهیم وگرنه اگر امتیازی به آنها ندهیم یا ابزاری برای فشار به غربی‌ها نداشته باشیم، تحریم‌ها همچنان ادامه خواهد داشت و مذاکرات بدون نتیجه باقی خواهد ماند.

دستاوردهای مقاومت اسلامی فلسطین در سال ۲۰۱۴

“دکتر محمد صادق کوشکی” استاد دانشگاه و پژوهشگر علوم سیاسی در گفتگوی با خبرنگار خبرگزاری قدس (قدسنا) با اشاره به تحولات فلسطین در سال ۲۰۱۴ افزود : شاید بتوان گفت ثمراتی که مقاومت در سال گذشته میلادی (۲۰۱۴)  در برابر رژیم صهیونیستی بدست آورد، بسیار کم نظیر بوده و این به دلیل  آن است که مقاومت جایگاه خود را به عنوان یک نیروی نظامی توانمند  و عنصری تعیین کننده در برابر رژیم صهیونیستی کاملا تثبیت کند و صهیونیستها مجبور شدند این پدیده جدید در مقاومت را بپذیرند که این دستاورد کمی نیست.

وی ادامه داد : در طول تاریخ مقاومت ملت فلسطین در برابر صهیونیستها این برای اولین بار است که توانایی های ملت فلسطین تا به این حد رشد کرده و ما شاهد این میزان از استحکام  و تاثیر گذاری  مقاومت به عنوان یک عنصر نظامی در آن هستیم .

استاد دانشگاه امام حسین (ع) تاکید کرد: از سوی دیگر ، در سال گذشته میلادی (۲۰۱۴) ما به تدریج شاهد تصفیه نیروها در بین هسته های مقاومت بودیم، یعنی گروههای مقاومت و سازمان هایی  که ناخالصی هایی داشته اند، کم کم به حاشیه می روند و حذف می شوند و بجای آنان چهره های خالص در راه مقاومت جایگزین می شوند که همین موضوع باعث ایجاد توانمندی بیشتری در مقاومت شده است. ادامه مطلب »

سیگنال رزمایش برای مخاطبان خاص

پنجشنبه گذشته رزمایش محمد رسول‌الله در وسعتی به اندازه ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار متر مربع به صورت مشترک با همکاری سپاه پاسداران، با محوریت نیروی دریایی ارتش و همکاری نیروهای زمینی، هوایی و قرارگاه پدافند هوایی ارتش آغاز شد. نزدیک به ۱۳ هزار نیروی نظامی‌در این رزمایش شرکت دارند و اولین بار است که این تعداد نیرو در تاریخ رزمایش‌های ایران، سازمان دهی شده اند. برای برگزاری چنین رزمایشی عظیم، فوائد مختلفی متصور است و مهمترین خروجی و محصول رزمایش، نمایش اقتدار کشور در چند بُعد است. مرز شمالی این رزمایش، سواحل جنوب شرقی و مرز جنوبی آن، حد میانی اقیانوس هند واقع در خلیج عدن است. وقتی کشوری بزرگ مانند جمهوری اسلامی‌در این سطح و با تکیه بر توانمندی‌های داخلی اقدام به برگزاری رزمایش می‌کند، در واقع در حال نمایش قدرت به سه شکل است. اول، اقتدار خود را به عنوان قدرت نظامی‌منطقه ای همزمان با بازدارندگی به نمایش می‌گذارد. قدرت نظامی‌ایران در این مقطع، تنها یک قدرت ملّی نیست بلکه قدرتی فراملّی و منطقه ای است. دوم، به رخ کشیدن توانمندی‌های فنّی و صنعتی در حوزه اقتصاد دفاع است. ادامه مطلب »

صف‌بندی اصلاح‌طلبی و اصولگرایی کهنه و قدیمی شده است/ در سال ۸۸ مشارکتی‌های حرفه‌ای دنبال فرصتی بودند که زیرآب جمهوری اسلامی را بزنند

آقای کوشکی به عنوان اولین سؤال؛ شما به طور کلی عوامل به وجود آورنده ۹دی را چه می دانید؟

هر پدیده اجتماعی دلایل مختلفی دارد؛ این طور نیست که یک دلیل داشته باشد. چرا؟ چون انسان موجود پیچیده‌ای است که براساس محرکات مختلف تصمیم می‌گیرد و فعالیت می‌کند؛ اما یکی از مهمترین دلایل شکل‌گیری حرکت مردمی ۹ دی و حرکاتی که قبل از ۹ دی انجام شد مثلا به صورت خودجوش در شهرهایی مثل قم و رشت و دیگر شهرها این بود که مردم نسبت به تعرض به باورهایشان احساس نگرانی کردند؛ مردم با توجه به آنچه که در چند ماه قبل از ۹ دی و آنچه که در عاشورای سال ۸۸ دیده بودند، نگران شدند که واقعا دین و باورهایشان دارد مورد تعرض قرار می‌گیرد؛ این دیگر برایشان قابل تحمل نبود یعنی اگر مردم آتش زدن سطل آشغال، خسارت به اموال عمومی و مجادلات سیاسی را صبوری کرده بودند، این را دیگر نمی‌توانستند تحمل کنند که به باورها و مقدساتشان تعرض شود؛ آن هم توسط کسانی که یا به طور مستقیم یا به طور غیرمستقیم از آمریکایی‌ها، اسرائیلی‌ها و انگلیسی‌ها خط می‌گرفتند. به همین خاطر برای دفاع از باورهایشان وارد خیابان‌ها شدند. دلایل دیگری هم بود که دفاع از باورها یکی از مهمترین دلایل شکل‌گیری این حرکت مردمی بود. ادامه مطلب »

«أَشِدَّاء عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ»؛ توصیه قرآنی برای رفع اختلاف‌نظرهای سیاسی

محمد صادق کوشکی، عضو هیئت علمی دانشگاه و تحلیلگر سیاسی، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) در پاسخ به این سؤال که قرآن چه توصیه‌ای برای دوران سیاسی کنونی جامعه ما دارد، عنوان کرد: قرآن نه فقط برای اکنون بلکه برای زیست انسانی جامعه ایمانی راهبرد ارائه کرده است.

وی ادامه داد: قرآن پیش‌بینی کرده که ممکن است دو گروه از مؤمنان با هم درگیر شوند و حتی اختلاف نظر آنها به دلیل سوء برداشت‌ها و اختلاف سلیقه‌ها به جایی برسد که منجر به جنگ میان آنها شود که خوشبختانه تاکنون در جامعه ما چنین مسئله‌ای رخ نداده اما قرآن  برای چنین شرایطی هم راه‌ حل ارائه کرده است.

کوشکی با اشاره به آیه ۲۹ سوره فتح که می‌فرماید: «أَشِدَّاء عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ؛ بر کافران سختگیر [و] با همدیگر مهربانند»، اظهار کرد: قرآن واقع‌بینانه به این مسئله نگاه کرده و نمی‌گوید نباید اختلاف نظر وجود داشته باشد بلکه معتقد است اختلاف نظر طبیعی است، اما توصیه می‌کند با رحمت برخورد کنیم تا اختلاف‌ها رفع شود. ادامه مطلب »

با رونق‌گیری انتفاضه سوم ما گلوی اسرائیل را در درون فلسطین می‌فشاریم

محمدصادق کوشکی استاد دانشگاه تهران در گفتگو با «نسیم» اظهار داشت: اگر بپذیریم همه دردسرهای ما از اسرائیل است و اگر ما تحریم‌ هستیم به دلیل تحریکات اسرائیلی‌ها است و همچنین اگر بپذیریم داعش به دست اسرائیلی‌ها خلق شده، پس بخش زیادی از مشکلات ما از خارج از کشور و مرزها به دست صهیونیست‌ها ایجاد می‌شود و دشمن اصلی ما صهیونیست‌ها هستند.

کوشکی با تاکید براینکه اکنون اتفاق مهمی در حال روی دادن است که همه ما از آن غافل هستیم گفت: اکنون انتفاضه سوم در حال شکل‌گیری است و معنای این اتفاق این است اسرائیلی‌ که داعش را ساخته‌اند و به جان جهان اسلام و منطقه انداخته‌اند و همان اسرائیلی‌ها که تحریم را به جان ما انداخته‌اند.

وی ادامه داد: همان اسرائیلی‌هایی که می‌خواهند ما را تحت فشار قرار دهند و گروه ریگی، پژاک و انصار الفلان را درست کردند به لطف خدا در حال روبرو شدن با اتفاقی در کرانه باختری هستند که اگر انتفاضه سوم رونق گیرد ما گلوی اسرائیل را در درون فلسطین فشار می‌دهیم. ادامه مطلب »

رهبر انقلاب از اهل فن، رمان‌های فاخر را می‌خواهند

به گزارش رصد  محمدصادق کوشکی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در گفت‌و‌گو با تسنیم در رابطه استفاده از سبک‌هایی مانند رمان برای انتقال مفاهیم دینی و انقلابی گفت: اینکه ما از چه روش و چارچوبی برای انتقال پیام‌های الهی استفاده کنیم، باید ابتدا مجوز استفاده از این چارچوب‌ها از دین خودمان بگیریم. اگر دین ما مجوز داد که ما از رمان و داستان‌های کوتاه و بلند استفاده کنیم خوب استفاده می‌کنیم و اگر هم که اجازه نداد، سمعا و طاعتا.

کوشکی ادامه داد: فیلسوف خیلی نمی‌تواند در مجوز استفاده از سبک‌ها تعیین‌کننده باشد ولی فیلسوف در مصداق شناسی می‌تواند کمک کند. ما اجازه از هیچ انسانی نمی‌گیریم بلکه ما از دین و از کسی که کارشناس دین است اجازه خود را کسب می‌کنیم.در روزگار فعلی ما نگاه ‌می‌کنیم و می‌بینیم که رهبر انقلاب اهل فن را دعوت می‌کند که رمان‌های فاخر جهانی را بخوانند و تلاش کنند که در ایران هم رمان‌های فاخر و ارزشمند داشته باشیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران تصریح کرد: رهبر انقلاب یک فقیه و کارشناس دین است زمانی که ایشان ما را به این کار دعوت می‌کند پس ما هم می‌توانیم آن را بدین معنی در نظر بگیریم که دین ما هم اجازه استفاده از این سبک‌ها را داده است. ادامه مطلب »