جستجو
آرشیو

You are currently browsing the archives for the اندیشه ی سیاسی اسلام category.

آرشیو مطالب در دسته بندی ‘اندیشه ی سیاسی اسلام’

انقلاب اسلامی مفهوم عقلانیت را به چالش کشید

ناکامیِ سازش که مصداق پذیرش انحصار دیپلماسی در دست قدرتمندان است؛ حتی خود را در حادثه عاشورا هم نشان می‌دهد که عده‌ای حرکت امام حسین(ع) را برخلاف عقل می‌دانستند چون با منافع کوتاه مدت سازگار نیست. اما امام حسین(ع) حرکت خود را با عقل توحیدی عاقلانه می‌دانست و در دراز مدت ثابت شد که آنهایی که برای منافع کوتاه مدت دنیا با یزید سازش کردند حتی به همان گندم ملک ری نیز نرسیدند

نشست علمی عقلانیت انقلابی با حضور محمدصادق کوشکی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، حجت‌الاسلام علی ذوعلم عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، حجت‌الاسلام داوود مهدوی زادگان عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی در موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی برگزار شد.

در این نشست محمدصادق کوشکی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: عقل از مفاهیمی است که به تعداد متفکران برای آن تعریف ارائه شده اما تعاریف آن جامع نیست. عقل جزء مفاهیم سهل و ممتنع است. در مفهوم دینی عقل به معنای خرد آفرینش است و عقل آن چیزی است که موجب عبادت پروردگار شود. عقلی که امروز در جهان از آن یاد می‌کنند معادل رشنالیته است. واژه «عقل ابزاری» بیانگر روش کسب و حفظ منافع کوتاه مدت شخصی یا برای عده‌ای محدود است و منفعت چیزی است که موجب رنج کمتر و لذت بیشتر می‌شود. این تعریفی است که در مدرنیته از عقل می‌گویند.

ادامه مطلب »

امام معتقد بود به این زودی از دست تربیت یافتگان غرب خلاص نمی شویم

مصاحبه با دکتر حسین کوشکی اندیشه های معمار کبیر انقلاب اسلامی همچنان زنده و راهنمایی برای نسل های بعدی انقلاب است تا با این چراغ هدایت در مسیر اسلام و انقلاب اهداف متعالی آن را به ثمر برسانند. در این مجال و به مناسبت رحلت بنیان گذار انقلاب اسلامی گفتگویی با محمدصادق کوشکی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در مورد دغدغه ها و اندیشه های امام خمینی انجام دادیم که در ادامه می خوانید؛

*مهم ترین دغدغه حضرت امام (ره) که در شرایط کنونی باید مورد توجه ما باشد چیست؟

برای فهم دغدغه های حضرت امام در خصوص روزگار فعلی ما از چند زاویه می توانیم به این بحث راه پیدا کنیم. یکی این که امام چه نکاتی را و چه عرصه هایی را برای انقلاب، نظام و استقلال کشور خطر می دانستند و زاویه دیگر این است که از زاویه دشمن شناسی از منظر امام (ره) وارد بشویم و ببینیم که امام چه کسانی را و چه جریاناتی را و چه طرز فکری را به عنوان دشمنان و آفات انقلاب معرفی کردند.

ادامه مطلب »

نسبت عقلانیت و انقلابی‌گری

خبرگزاری فارس: نسبت عقلانیت و انقلابی‌گری

یکی از دغدغه‌های همیشگی رهبر معظم انقلاب، حفظ اصول اساسی مکتب امام راحل و آرمان‌های شهدا و انقلاب است که موجب شده به‌منظور تداوم انقلاب و صیانت از سربلندی و عزت ملت ایران به مناسبت‌های مختلف نسبت به انحراف و اعوجاج از این مسیر هشدارها و تذکرهای لازم را بدهند، چراکه تا راه امام(ره) ادامه دارد و التزام به آن، دغدغه همه مسئولین باشد، کشور از گزند توطئه‌ها مصون بوده و از گردنه تهدیدها به سلامت عبور خواهد کرد.

ازجمله اصول لایتغیر نظام اسلامی که حقیقتاً باید آن را خمیرمایه و قوام‌دهنده حرکت کلی کشور به سمت فلاح و رستگاری در دنیا و آخرت بدانیم، پافشاری و اصرار بر روحیه «انقلابی گری» است اما این روزها شاهد روندی مشکوک هستیم که سعی می‌کند مفاهیم انقلابی را به نفع جریان و تفکری خاص، مصادره و معنای دیگری برای اصول انقلاب ازجمله انقلابی گری بتراشند.

مقام معظم رهبری در بیانات خود در سالروز رحلت بنیان‌گذار کبیر انقلاب به این جریان مشکوک اشاره و تصریح کردند: «گاهی اوقات بعضی در مقابل شعارهای انقلاب عنوان و مفهوم عقلانیت را مطرح می‌کنند؛ کانه عقلانیت نقطه مقابل انقلابیگری است؛ نه، این خطاست. عقلانیت واقعی هم در انقلابیگری است.» اساساً مفاهیم حوزه سیاست از دو منظر قابل ارزیابی هستند؛ تعابیر و مفاهیمی مانند «انقلابی‌گری» و «عقلانیت» از دیدگاه قدرت‌های برتر جهانی یک معنا دارد و از دیدگاه ملت‌هایی که مظلوم‌اند و می‌خواهند که از زیر یوغ ظلم و استکبار رها شوند، مفهوم کاملاً متفاوتی دارد.

ادامه مطلب »

بر اساس فرمایش امام(ره)؛ مسئولان باید کرامت مردم را حفظ کنند

محمدصادق کوشکی در خصوص اهمیت نقش مردم در حکومت از نگاه حضرت امام(ره) گفت: بر اساس مقیاس تعیین شده از سوی حضرت امام(ره) مسئولان همچنان بدهکار مردم هستند.

به گزارش خبرگزاری مهر، محمدصادق کوشکی در خصوص اهمیت نقش مردم در حکومت از نگاه حضرت امام(ره) به رویداد رادیو گفت و گو بیان کرد: بر اساس مقیاس تعیین شده از سوی حضرت امام(ره) مسئولان همچنان بدهکار مردم هستند.

وی اظهار کرد: «حضرت امام-ره- شرافت مسئولان را در انجام وظیفه برای مردم خلاصه می کنند؛ ایشان بقای جمهوری اسلامی را در کارآمدی نظام و مطالبات مردمی بیان می کنند و می گویند [کوخ نشینان ولی نعمت ما هستند].»

این استاد دانشگاه تهران افزود: «ایشان می فرمایند حکومت وظیفه دارد تا کرامت مردم را حفظ کند و اینجاست که امام-ره- پاسخ گویی به سوالات و مطالبات مردم را در حدی مطرح می کنند که کرامت مردم باید حفظ شود.» ادامه مطلب »

اسلام بدلی!

به گزارش گروه فضای مجازی خبرگزاری فارس «محمدصادق کوشکی» در روزنامه «حمایت» نوشت:

یکی از ویژگی‌های اسفناک دوران سیطره‌ رسانه‌های مدرن، تهی کردن واژگان از معنا و وارونه‌سازی مفاهیم است به نحوی که گاه، شدیدترین استبدادها را به نام دموکراسی اعمال می‌کنند. بیشترین جنایات بشری را به نام حقوق بشر انجام می‌دهند. فحشا، تحقیر زنان و به بردگی کشاندن آنها را به نام فمنیسم تبلیغ می‌کنند. به نام آزادی، بشر را در پیچیده‌ترین زندان‌ها قرار می‌دهند و هزاران لفظ و عبارت دیگر که توسط رسانه‌ها تبلیغ می‌شود و معنای عکس خود را به همراه دارد. این شیوه‌ای است که در غرب به کار گرفته می‌شود. این کلام حضرت امام(ره)خواندنی است: «از چیزهایى که ما در این عصر با آن مواجه هستیم، این لغات و واژه‌هاست که عوض شده است. بسیارى از واژه‏ها و لغتهاست که در عصر ما در ایران یک صورت دیگرى پیدا کرده و یک لغت‌نامه جدیدى باید برایش باز بکنند.» در همین راستا، رهبر فرزانه انقلاب در دیدار اخیر خود با دانشجویان فرمودند: «بعضی‌ها که در حرفها و نوشتجات و اظهارات این تعبیر «اسلام رحمانی» را به کار می‌برند، انسان مشاهده می‌کند و خوب احساس می‌کند که این اسلام رحمانی یک کلیدواژه‌ای است برای معارف نشئت‌گرفته‌ی از لیبرالیسم، یعنی آن چیزی که در غرب به آن لیبرالیسم گفته می‌شود.»! در این‌باره نکاتی قابل اعتناست: ادامه مطلب »

مردم اصل انقلاب و کاستی های نظام را تفکیک می کنند

کوشکی می گوید:«بخشی از بدنه جامعه طوری انقلاب و نظام را درک کرده اند و با آن به پیوند اعتقادی رسیده اند که قدرت تشخیص کلیت، مبنا و مشروعیت نظام را دارند و میتوانند اینها را از معایب تفکیک کنند.»

این کارشناس سیاسی معتقد است که «اهداف و پایه های درست انقلاب برای مردمی که به انقلاب اعتقاد دارند جذابیت ایجاد کرده و این ربطی به این موضوع ندارد که همه اهدافی که انقلاب مدنظر داشت محقق شده باشد یا نه، بلکه مردم قدرت تشخیص بین نسبت های منفی و معایب انقلاب و مبنای آن را دارند.»

نظر کوشکی چندان دور از ذهن هم نیست؛ شب ۲۲ بهمن روی ماشین خاک گرفته ای در اهواز، نوشته شده بود که «فردا می آییم؛ ما کم کاری مسئولان را به پای انقلاب نمی گذاریم.»

تعبییر امام(ره) از حفظ وضع فعلی و آینده انقلاب

دکتر محمد صادق کوشکی، کارشناس سیاسی برای فردا نوشت: امام خمینی (ره)فرموده اند: مـکـلفـیـم تـا عـلاوه بـر ایـن کـه وضع فعلی را حفظ کنیم ، نگهبان آینده نظام و اسلام بـاشـیـم . ما باید پایه گذار خوب آینده باشیم . (صحیفه امام ، ج ۱۹، ص ۴۲) .این فرمایش حضرت امام منطبق است بر سیر طبیعی حرکت‌های تمدنی و فکری بشر به این معنا که وقتی در جامعه ای سیر تمدنی و زایش فکری – فرهنگی رخ می دهد، نسل به نسل این تحول فکری – فرهنگی، دگرگونی، انقلاب و آن تمدن سازی مورد بررسی و مداقه قرار می گیرد و دقت نظر بر روی آن اعمال می شود.

به هر حال هر چه که بشر جلوتر می‌رود این پدیده هم باید کامل‌تر شود به این معنا که باید بنیانی گذاشته شود و این بنیان باید هر روز ارتفاع گیرد اگر مسیر از لحاظ روشی مسیر درستی باشد.

به همین خاطر انقلاب اسلامی هم به عنوان یک تحول فکری – فرهنگی و هم یک بنیان تمدنی بایستی نسل به نسل پرورش پیدا کند، قوی‌تر باشد و بر کیفیت و غنای آن افزوده شود. ادامه مطلب »

باید خلأهای حوزه اندیشه را با رجوع به اندیشه های حضرت امام پر کرد

XXدکتر محمد صادق کوشکی، دبیر سابق دفتر هنر و ادبیات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، در گفت و گو با خبرنگار جماران به توصیف ادبیات انقلاب پرداخت و با بیان مطلب بالا ادامه داد: انقلاب اسلامی به عنوان یک پدیده همه جانبه، عرصه های مختلفی از زندگی و جامعه ایران را دچار تحول کرد و تولیدات و ابداعات مختلفی را به جامعه عرضه نمود. با توجه به ویژگی های تاریخی و فرهنگی جامعه ایران، شاید ادبیات، اعم از نظم و نثر، سرآمد هنرهای ایرانی باشد. در واقع یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی، تربیت نسلی از نویسندگان و شاعران وفادار به انقلاب و ارزش های آن است؛ کسانی که با وجود برخوردار بودن از حد قابل قبولی از هنر در عرصه شعر و داستان نویسی، به انقلاب اسلامی متعهد بودند، اندیشه های انقلاب اسلامی را باور داشتند و ادبیات را در راستای تحکیم مبانی انقلاب، ترویج آن و دفاع از آن به کار می گرفتند. این نسل و محصولاتشان، ادبیات انقلاب اسلامی را شکل دادند.

وی در مورد نسبت ادبیات انقلاب و دفاع مقدس اظهار کرد: ادبیات دفاع مقدس جزئی از کلیت ادبیات انقلاب اسلامی است. ادبیات انقلاب را می توان شامل حرکت حضرت امام، دفاع مقدس، تحولات بعد از انقلاب، حوادث رویدادها و حتی نقد درون گفتمانی و آسیب شناسی انقلاب اسلامی دانست. همه این ها در حوزه ادبیات انقلاب اسلامی جای می گیرد. ادامه مطلب »

تحول در علوم سیاسی به‌مثابه‌ی یک انقلاب

برای سؤال نخست بفرمایید ارزیابی شما از سیر تحولات ۱۲۰ساله‌ی علوم‌ سیاسی در ایران چگونه است؟

تقریباً می‌توان گفت علوم‌ سیاسی علم شناخته‌‌شده‌ای در ایران محسوب نمی‌شود. آنچه با عنوان علوم‌ سیاسی وارد کشور شده، کاملاً غیرکاربردی است. باید اقرار کنم آنچه تاکنون به اسم علوم‌ سیاسی در ایران تدریس شده است، در واقع هیچ‌کدام از خواص علم را نداشته است. صرفاً ردوبدل داده‌هایی بین دانشجو و استاد بوده و هیچ‌گونه تأثیری بر محیط پیرامون خود نگذاشته است. در واقع، نه به ‌درد حاکمان خورده است، نه به ‌درد سیاست‌گذاران و نه به ‌درد مردم. فقط بهانه‌ای برای جذب دانشجو و گذران زندگی اساتید بوده است. بنابراین اصلاً واقعیتی نبوده است که درباره‌ی سیر تحول آن صحبت شود.

متون موجود، بدون توجه به کاربرد واقعی آن‌ها و کاملاً به‌صورت انتزاعی ترجمه شده‌اند. خیلی از آن‌ها نیز ترجمه‌ی خوبی ندارند. کتاب‌های چاپ‌شده هیچ نسبتی با واقعیت‌های جامعه‌ی ایران نداشته‌اند؛ یعنی نه‌ تنها گره از کار جریان‌های چپ، ملی‌گرا و سلطنت‌طلب باز نکرده‌اند، برای جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی و دردهای مردم نیز مفید واقع نشده‌اند. ادامه مطلب »

استفاده از نقطه ضعف مردم علیه علی(ع)

دکتر محمدصادق کوشکی در مورد اینکه چرا با وجود اصرار مردم در بیعت با امیرمومنان حضرت علی (ع) از فرمانهای ایشان برای اموری مثل جهاد و … طفره می رفتند و ایشان را تنها گذاشتند؟ گفت: مهمترین دلیلی که حالا نه فقط در مورد حضرت امیر(ع) بلکه در مورد همه پیشوایان و ائمه حق که از جانب مردم تنها گذاشته شدند و از آنها پیروی نکردند و شاهد بودیم که در مقاطعی حتی در برابرشان موضع گرفتند این بود که پیروی کردن ائمه حق یا اولیای حق یعنی حرکت در مسیر فرامین الهی با غرایز و خواسته ها و طبیعت انسان متضاد و مغایرت دارد.

وی افزود: بنابراین اکثر مردم بنا به تعریفی که قرآن بیان داشته اهل تعقل و تشخیص مصالح خودشان نیستند. معمولا به دنبال این هستند که غرایز و خواسته های طبیعی خودشان را ارضا کنند که ارضای این غرایز و خواسته های طبیعی نقطه متقابل پیمودن مسیر الهی است. معلوم است که مردم زمانه حضرت امیر(ع) هم از این قاعده و سنت الهی مستثنی نبودند.

کوشکی در مورد اینکه چرا آنهایی که با امام علی(ع) مخالف بودند بعد از شهادت ایشان با امام حسن(ع) بیعت کردند هم بیان کرد: آنها می دانستند که حاکمیت ائمه(ع) در مجموع مصالح آنها را به دلیل عدالت و عدم تبعیض بین مردم جامعه تأمین می کند ولی حال و حوصله مقاومت را هم نداشتند که برای به دست آوردن و حفظ مصالح خودشان از طریق حکومت حق، پافشاری و مجاهده کنند. ادامه مطلب »