جستجو
آرشیو

هیچ دولتی دیدگاه ویژه‌ای به دانشگاه نداشته است

محمد صادق کوشکی استاد دانشگاه تهران در مصاحبه ای با نسیم درباره فضای دانشگاه ها و جریانات غلط و فاسدی که در دانشگاه ها ایجاد شده به گفتگو پرداخته است مهمترین محرو گفتگو با صادق کوشکی بدین شرح است:

* باید جلوی رشد جریانات غلط و فاسد را باید در دانشگاه بگیریم

- تا به امروز اصلاً به سامانه دقیق، هدفمند و مشخصی از دانشگاه نرسیده‌ایم. برخی معتقدند دانشگاه مطلوب دانشگاهی است که در آن علم تولید شود. پس اگر در دانشگاهی ماهواره بسازیم به هدف کامل این عده از دوستان رسیده‌ایم. برخی دیگر نیز معتقدند دانشگاه مطلوب جمهوری اسلامی دانشگاهی است که در آن علم باشد حالا اینکه دانشگاهش دختر و پسرش مختلط باشند و بگو بخندی داشته باشند و دخترانش هم لباس بد فرمی پوشیدند و بی‌حجاب بودند اشکالی ندارد چرا که مهم این است که علم تولید شود و این علم در خدمت نظام قرار گیرد و این دوستان نیز معتقدند که این دانشگاهها می توانند مشکلات نظام را حل کنند.

- ما به تعداد سلایق نگاه به دانشگاه داریم درحالی‌که قرار نیست به این صورت باشد قرار است یک نظامی که ادعاهایی هم دارد بر حسب آن ادعاها و دیدگاه‌ها دانشگاه مطلوب خود را تشکیل دهد.

- باید دانشگاه مطلوب نظام جمهوری اسلامی را هر چه زودتر تعریف کنیم، بسازیم و ارائه کنیم که این اتفاق هنوز نیفتاده است.

- طبیعتا در چنین دانشگاه‌های با این آشفتگی و بهم ریختگی نمی شود صحبت از گروه‌هایی کرد که می توان اسمش را گروههای متدین در دانشگاه گذاشت. یعنی نیروهای متدین و وفادار به نظام در دانشگاه آنها هم آشفتگی را دارند چون تعریف مطلوب را نمی دانند.

- نیروهای متدین و وفادار به نظامی که در دانشگاه‌ها هستند هرکدام یک نوع رفتار می‌کنند کسی می‌گوید وظیفه ما اینجاست که شبهات را نسبت به انقلاب و نظام جواب دهیم بعضی ها می گویند وظیفه ما این است که تدین را در بچه ها تقویت کنیم بعضی ها می گویند نه ما باید مظهر علم باشیم. بعضی ها می‌گویند ما در اینجا افراد را طرفدار نظام تربیت می کنیم. بعضی ها می گویند ما جلوی رشد جریانات غلط و فاسد را باید در دانشگاه بگیریم. و به تعداد اینها تشکل و گروه و دسته هم تشکل وجود دارد.

- گاهی وقت ها سه تشکل راه می افتد که بهشان می گوییم فرق شما باهم چیست غیر از اسمتان؟ سه تشکل متدین وابسته به نظام. می بینیم که حتی یک فرق نمی توانند بشمارند اما سه اسم مختلف با برنامه های مختلف دارند.

- آن سرگشتگی که در خود مفهوم دانشگاه وجود دارد در بین گروههای متدین هم وجود دارد هرکسی هم خودش مجتهد و مرجع خودش است هرکسی خودش رهبر خودش است

- بعضی وقتها حتی همدیگر را خنثی می‌کنند مثلا بخشی از دانشجوهای مذهبی با بخشی از اساتید مذهبی دست به یقه می شوند و چالش می کنند سر اینکه مثلاً پرچم آمریکا را در ورودی دانشکده بکشیم یا نکشیم؟

- شرح کنونی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت وقتی کمک می کند که بیاید دانشگاه مطلوب را با همه جزئیات صورت بندی کند.

- طرح خیلی بزرگی را دولت نهم و دهم به عنوان دانشگاه تمدن ساز پیگیری کرد که خروجی خاصی هم نداشته و کتابهای تولید شده از آن طرح هم با هم تناقض داشته است.

- اراده ای نبوده که به این سمت دانشگاه تمدن ساز حرکت بشود.

- متولی اداری طرح دانشگاه تمدن ساز شورای عالی انقلاب فرهنگی است و متولی علمی آن عالمان وفادار به نظام اند.

- وزارت علوم تحقیقات وفناوری یکی از اجزای بیست و چندگانه شورای انقلاب فرهنگی است.

- اگر در وزارت علوم افق دانشگاه مطلوب و ساز و کار دقیق طرح دانشگاه تمدن ساز قطعی شود، اجرای بخشی از آن به عهده وزارت علوم خواهد بود و مابقی بخشی به عهده وزارت بهداشت و بخش دیگر به عهده دانشگاه آزاد است.

- در دانشگاه‌هایی هم که آشفتگی هست، اتفاقات مطلوبی افتاده اما این فضای حاکم و کلی نیست یعنی اگر یک دانشگاهی به هر دلیلی آمده یک اختراعی را انجام داده یا یک کشف و پروژه علمی را به سامان رسانده و یک مسئله ای از مشکلات جامعه را حل کرده‌است هیچکس نمیتواند بگوید که آن کار غلط است اما می خواهیم ببینیم که آیا رسالت دانشگاه همین است یا نه؟ شاید این باشد شاید هم نباشد.

* هنوز کسی دانشگاه مطلوب انقلاب اسلامی را طراحی نکرده است

- در خصوص دانشگاه تا امروز هیچ تعریف خاصی نداده‌ایم. آیا دانشگاه مطلوب نظام، دانشگاهی است که مسئله حل می کند؟ یا دانشگاهی است که هم مسئله حل می کند و هم تذهیب در آن است. اگر تذهیب هم مهم است به چه اندازه و تا چه حد؟ سطح و مکانیزم و ساز و کارش چیست؟ انسانی که تذهیب شده است در این دانشگاه خروجی‌اش باید چی باشد؟ محمد تقی بهجت باشد؟ یعنی دانشگاه هایمان جایی باشد که بهجت بدهد بیرون؟ یا مثلا چمران بدهد بیرون؟ یا مصطفی احمدی روشن بدهد بیرون؟ آیا اینها در دانشگاه تربیت شده اند؟ آیا دانشگاه جای این کار است ؟ اگر می شود باید چکار کنیم؟ باید دانشجوها بین کلاس هایشان درس اخلاق هم بروند؟ یا دروس معارف بگذرانند؟ الان ما جواب این سوال ها را نمی دانیم.

- امروز بعضی‌ها می‌گویند دروس معارف را حذف کنیم. این دروس فقط نمره بیار بقیه دروس شده اند. صحبت ما سر این است که هنوز کسی دانشگاه مطلوب انقلاب اسلامی را طراحی نکرده است و جزئیاتش هنوز درست مشخص نیست.

- طبق روایتی که حضرت امام از دین بیان کردند و بر مبنای انقلاب اسلامی، مرکز علمی باید جایی باشد که هم نگرش های دینی هم ایمان هم اخلاق هم علم با مبنای دینی درآن تولید و ترویج شود.

- همه چهره های شاخصی که از قرن سوم و چهارم به بعد تا قرن دوازده هجری در کشورمان داشتیم، عموماً محصول مدارس و مجموعه هایی بود که هم نگرش‌های دینی هم ایمان هم اخلاق هم علم با مبنای دینی درآن تولید می‌ شد را داشته اند.

- در قرون ۱۳ و ۱۴ و همین طور قبل ترها جایی که آموزش‌های عالی غیر عمومی را ارائه می‌کردند را مدرسه می‌گفتند مثل نظامیه بغداد و نیشابور مثل مدرسه چهارباغ اصفهان مدرسه خان شیراز در آنجا فقط درس دین که نمی‌دادند به عنوان مثال آیت الله محمد باقر اصطهباناتی، خروجی این مجموعه است که در قرن سیزدهم هجری زندگی می کند. این مرد هم شیمیدان بوده هم ادیب بوده هم شاعر و استاد اخلاق ، فقیه ، مجتهد ، معلم و مفسر قرآن ودر آخر فعال سیاسی هم بوده است.

-علامه طباطبایی شخصی بوده که در ادبیات و فلسفه و تفسیر دست دارند و مدرسه فیضیه را مهندس و معمار و طراحش بوده‌اند، ریاضی و هندسه و نجوم هم می‌دانستند. استاد اخلاق هم بوده وتماما سعی می‌کردند خودشان آدم باشند و آدم نیز تربیت کنند.

- شیخ بهایی شخصی بود که هم برایش تقسیم آبیاری زاینده رود موضوعیت داشته هم برایش معماری و طراحی و هم اینکه از فاضلاب بتواند گاز بگیرد و در همین بین برایش شریعت و سیاست مهم بوده است منظورم این نیست یک آدم همه فن حریف بوده بلکه منظورم این است که آدم هایی که علمشان هم به کار خودشان می‌خورد و هم سعادت خودشان را تکمیل می‌کرد و هم سعادت جامعه را به دنبال داشته باشد هم مشکلات معیشتی مردم را حل کند.

- من نمی‌گویم که امروز افراد باید ۱۰ رشته مختلف را بدانند، نه کنایه از این بود که آدم هایی که دانسته هایشان مفید است. مسئله حل می کنند و مطمئنا امروز کسی با این حجم علوم نمی‌تواند علامه علوم بشود.

- من نمی‌گویم دانشگاه مطلوب جایی است که همه فن حریف بدهد بیرون، بلکه منظورم این است که آدم‌هایی که مفید‌ند از علمشان مضایقه نمی‌کنند و همین طور با علمشان کاسبی نیز نمی‌کنند بلکه علمشان را برای سعادت اخروی خودشان و جامعه شان بهره می‌گیرند.

- متاسفانه بعد از انقلاب هم حوزه های علمیه آمدند از دانشگاه بعضاً کپی کردند و مصیبت های دانشگاه را گرفتند و نکات مثبتشان را از دست دادند مثلا آزمون‌های حوزوی در زمان های قدیم نمره نداشت و برای همه کیفیت و خروجی آزمون مهم بود.

- هیچ دولتی نبوده که یک دیدگاه ویژه‌تری به دانشگاه داشته باشد.

- بعضی از جریانات سیاسی دانشگاه را پیاده نظام دیدند و برخی از جریانات سیاسی بعد از انقلاب گفتند دانشگاه جایی است که می توان از آن پیاده نظام خوبی گرفت و در بهره گیری از قدرت و فعالیت های سیاسی از آنها استفاده کرد.

- بعضی از جریان های سیاسی دانشگاه را پیاده نظام می دیدند همان هایی که وقتی در مجلس ششم برنده شدند عین این واژه را بکار بردند گفتند: “جنبش دانشجویی حرف مفت است و دانشجوها باید بروند در پارکینگ به درس و مشق‌شان برسند.” البته این نقل قول از آقای حجاریان بوده که در روزنامه هایشان مطرح شده بود.

- برخی‌ها چون نمی‌توانستند از دانشگاه در رقابت های سیاسی شان استفاده ابزاری کنند با نگاه تهدیدآمیز به این نهاد می نگریستند و گفتند که رای دانشگاه مال ما نیست و همیشه رای ما را خراب کرده پس این تهدید است. باید یک کاری کنیم و برای خنثی‌سازی این نهاد می‌گفتند کاش موقع انتخابات دانشگاه ها تعطیل باشد تا ما راحت کارهایمان را انجام دهیم چرا که دانشگاه همیشه به نفع رقیب ما کار می کند و هیچ جریانی واقعا نگاه در خوری به دانشگاه نداشته است.

- من یک نگاه متفاوت‌تر می‌خواهم بگویم که آنهم نگاه کاملی نیست ولی به هرحال متفاوت است ما در عرصه صنایع دفاعی مان که سالهاست تحریم فناوری و دانش فنی و همه جوره تحریم هستیم. خب کسانی که مسئولیت صنایع دفاعی ما را به عهده داشتند می دانستند که بالاخره دیر یا زود آخر عاقبتش باید بروند سراغ دانشگاه های خودمان خب اینها دانشگاه ها را جایی دیدند که می شود نیازهای علمی صنعت دفاع را برطرف کرد. یک عده گفتند کشور ما دشمن زیاد دارد باید از خودمان دفاع کنیم به تجهیزات دفاعی نیاز داریم تحریم هستیم دانش فنی منتقل نمی شود چه کار کنیم؟ برویم دانش مورد نیاز صنایع دفاعی مان را از دانشگاه ها بگیریم. خب رفتند و به دانشگاه ها در حدی که توانستند کمک کردند و نتایجش هم نتایج خوبی شد.

- ما خواستیم توانمندی هسته ای داشته باشیم رفتیم سراغ دانشگاه‌هایمان و تا جایی که توانستند کمک کردند و در توانمندی های هسته ای به جاهایی رسیدیم که به هرحال امروز حرفی برای گفتن داریم.

- اگر ما تعریف دقیق و درستی از دانشگاه داشته باشیم می‌توانیم از دانشگاه هشتاد واحد خروجی بگیریم ولی امروز داریم ۱۰ یا ۲۰ واحد خروجی می گیریم و هنوز بخش اعظم توانمندی های دانشگاه معطل مانده و هدر می رود و می توان گفت که استفاده خاصی از آن نمی‌شود .

- ما فارغ التحصیلان دانشگاه‌ها را حلال مسأله نمی‌بینیم بلکه حتی معضل می‌بینیم. معضلی که هر دولتی به او فکر می‌کند پشتش می‌لرزد و می‌گوید که من با اینها چه‌ کارکنم؟ بالاخره فارغ التحصیلان دانشگاهی دکترا هم گرفتند بعد می خواهند چکاره شوند؟ می خواهند بشوند بیکاره پر ادعا. اگر دیپلم به دربانی راضی است کسی که مدرک کارشناسی ارشد گرفته مطمئنا به دربانی راضی نیست.

۲پاسخ به “هیچ دولتی دیدگاه ویژه‌ای به دانشگاه نداشته است”

  • mahsa:

    سلام
    فارغ التحصیل رشته فنی هستم کاشکی تو برنامه ریزیا -دانشگاهها -مسایل اشتغال جوونا یکم یه کوچولو دقت میشد!!!۱
    وقتی این همه نیروی جوان وتحصیل کرده هس چرا باید استعدادمون بلااستفاده بمونه؟همه که توان کار مستقل برا خودشون ندارن ….. حیف ما جوونا

  • ستاره:

    تا,زمانی که این مشکلات دینی و مذهبی و اسلامی دانشگاهها حل نشه علمی هم بدست بیاد در خدمت اسلام و نظام جمهوری اسلامی ایران نیست و فقط برای کسب پول و لذتهای دنیایی این دانش آموختگان خواهد شد و علمی مفید خواهد بود که در سایه ایمان و اعتقادات اسلانی باشه وگرنه از دکتر و مهندس و معلم و غیره…. بی ایمان و بی اخلاق انتظار وظیفه شناسی و مسئولیت پذیری درست و انتظار انجام وظیفه داشتن خیال باطلی بیش نیست کاش خانواده ها و مسئولین اول به مسئله ایمان و اخلاق توجه داشتند بعد علم و دانش. موفق باشید

یک نظر بگذارید