جستجو
آرشیو

نگاه دقیق حکومت به دین زمینه‌های ایجاد و رواج ریا را از بین می‌برد

خبرگزاری فارس:عضو هیات علمی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی گفت: ریا کاری وقتی صورت می‌گیرد که فهم درستی از مفاهیم دینی وجود نداشته باشد و اگر نگاه ما و به خصوص حکومت به دین نگاه دقیقی باشد زمینه‌های ایجاد و رواج ریا در جامعه از بین می‌رود.

محمد صادق کوشکی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس درباره معیارهای عدالت سیاسی اظهار داشت: عدالت به عنوان یک مفهوم کلی وقتی به حوزه‌ مصادیق وارد می‌شود،جزئیات آن حوزه را در بر می‌گیرد و چون مفهوم قدرت از مباحث اصلی حوزه سیاست است عدالت سیاسی می‌تواند به این معنی باشد که در تقسیم قدرت، حاکمیت و مدیریت عدالت رعایت شود و تعبیر دقیق‌تر این است که براساس متون دینی ما شایستگی افراد و صفاتی را که شارع مقدس و اولیای دینی ما برای احراز و تصدی پست‌های حکومتی بیان کرده‌اند در تقسیم قدرت تا حداکثر ممکن رعایت شود.

 عضو هیئت علمی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی با اشاره به تاکید امام علی (ع) به مالک اشتر برای این که باید مشاوران و مدیران وی صریح، منتقد، از خانواده‌های اصیل و عالم باشند، اظهار داشت: این ویژگی‌ها کاملا هم مشخص هستند و این طور نیست که مخفی باشند و لازم باشد استخراج شوند، اگر کسانی که از قدرت سیاسی در رده‌های مختلف برخوردار می‌شوند این صفات را داشته باشند می‌توانیم بگوییم که عدالت سیاسی در حوزه تقسیم قدرت رعایت شده است.

کوشکی با بیان این که بخش دیگری از عدالت سیاسی را می‌توانیم در رفتارهای سیاسی جستجو کنیم، تصریح کرد:در رفتار و روابطی که حاکمیت با شهروندان از طریق اعمال قانون، مواخذه شهروندان و روابط و مطالبات اقتصادی دارد،باید عادلانه رفتار کند یعنی این که اعمال قدرت حاکمیت عادلانه باشد.

 وی خاطرنشان کرد: در کشور ما مناطقی هستند که به دلایلی از جمله عدم امکان استفاده برابر از امکانات بیت المال محروم‌تر از دیگر مناطق هستند و توجه بیشتر به این مناطق یکی از مصادیق عدالت در حوزه سیاست است.

این فعال سیاسی در پاسخ به این سؤال که تحجر چه تفاوت‌هایی با عقلانیت دینی دارد، خاطرنشان کرد: برای پاسخ دادن به این سؤال باید به ادبیات امام خمینی (ره) رجوع کنیم که این مفهوم را وارد ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی کرد. ایشان مصداق تحجر را واجد ویژگی‌‌هایی همچون داشتن اسلام آمریکایی و اسلام مرفهین بی‌درد می‌دانند که اگر بخواهیم این ویژگی‌ها را با عقلانیت دینی مقایسه کنیم متوجه می‌شویم که عقلانیت دینی به این معناست که محاسبه‌گری و منطق عقلانی فرد باید بر مبنای متون و باورهای دینی وی استوار باشد.

 کوشکی در ادامه گفت: این یعنی زمینه ذهنی آن فرد از دین سیراب شده باشد و بر مبنای آن محاسبه و منطق سود و زیان خود را بنا کند و معیار محاسبه سود و زیان خود را دین قرار دهد. با این تعریف متحجر کسی است که فهم خاص خود از دین را بدون این که نقدی بر آن وارد بداند و بدون این که پذیرای اظهارات و فهم سایر متدینین باشد و بدون کم و زیاد همان را محور قرار دهد.
وی افزود: در حوزه دینی، تحجر با خود محوربینی و نخوت و غرور و تکبر آمیخته می‌شود و آن فرد متحجر حاضر نیست سخن دیگران را بشنود و در آن تامل کند.

 این فعال مطبوعاتی در توضیح رابطه عدالت و آزادی در حکومت اسلامی بیان داشت: ما هیچگاه مفهومی تحت عنوان آزادی در ادبیات دینی نداشتیم و آزادی مفهومی است که از ادبیات سکولار وارد فضای سیاسی جامعه ما شده و من به عنوان کسی که در این زمینه پژوهش جدی انجام داده عرض می‌کنم که ما در قرآن اصلا مفهومی به اسم آزادی نداریم و در سیره سیاسی اهل بیت هم مفهومی به این عنوان نداریم و آن چه که داریم عدالت است.

کوشکی با تصریح به این که اگر عدالت به آن معنایی که دین گفته محقق شود آن وقت مردم براساس حقی که خدا به آنها داده قدرت انتخابگری در عرصه‌های مختلف را خواهند داشت، تاکید کرد: این با مفهوم آزادی که از بستر لیبرالیسم برخاسته به شدت متفاوت است.

 وی افزود: در دیدگاه اسلامی اصلا پدیده‌ای به اسم آزادی نداریم که بخواهیم عدالت را در برابر آن قرار دهیم یا نسبت آنها را با هم بسنجیم و این مغلطه بزرگی است که ما بگوییم آزادی و عدالت از منظر اسلام و بعد هم بگوییم این دو با هم تفاوت دارند چرا که چیزی تحت عنوان آزادی در ادبیات دینی ما وجود ندارد.

 این کارشناس یادآور شد:ما در عرصه‌هایی که شارع مقدس و دین مشخص کرده است مفهومی تحت عنوان انتخاب داریم، آن هم در عرصه‌هایی کاملا مشخص که نباید با مفهوم آزادی خلط شود.

کوشکی در پاسخ به این سؤال که نوع نگاه حکومت اسلامی به عقلانیت و عدالت چگونه باید باشد؟ گفت: عقلانیت، عدالت و سایر مفاهیم بشری چون از یک بستر مشترک ایمان و باور مذهبی برخاسته‌اند مقوم و در راستای یکدیگرند، نه خنثی کننده هم هستند و نه تضعیف کننده هم.

وی افزود: در واقع عرصه‌های متفاوتی هست که در این عرصه‌های متفاوت بشر از امکانات خدادادی استفاده می‌کند و به اهداف دینی و غایی خود که تکامل هست می‌رسد و به همین خاطر عدالت، عقلانیت و حتی تا حدودی معنویت ابزارها و عرصه‌هایی هستند که انسان توانایی‌های خدادادی‌اش را در آن‌ها شکوفا می‌کند و هیچ تقابل و تضادی و حتی تزاحمی با هم ندارند.
عضو هیئت علمی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی در پاسخ به این سؤال که تفاوت رفتارهای اصیل دینی با تظاهر و ریا چیست و چگونه می‌شود از گسترش تظاهر به جای دینداری واقعی جلوگیری کرد، اظهار داشت:ریا کاری وقتی صورت می‌گیرد که فهم درستی از مفاهیم دینی وجود نداشته باشد و وقتی فهم ما از مفاهیم دینی سطحی و غیر دقیق باشد و عامیانه به دین نگاه شود ریا کاری تقویت می‌شود والا اگر نگاه ما و به خصوص نگاه حکومت به دین نگاه دقیقی باشد آن وقت زمینه‌های ایجاد ریا و تظاهر به تدریج خشک شده و به حداقل می‌رسد.

 کوشکی تصریح کرد:اگر ما آن ملاک‌هایی را که اندیشه سیاسی تشیع برابر مدیریت جامعه تعیین می‌کند جدی گرفته بودیم و حتی اگر همین امروز نیز آنها را جدی بگیریم زمینه تملق و ریا کاری از بین می‌رود.

 وی با اشاره به فراز دیگری از نامه امام علی (ع) به مالک اشتر که خطاب به وی اصرار دارد مشاوران و اطرفیان تو باید کسانی باشند که به شدت و با صراحت تو را نقد کنند، تصریح کرد: از گذشته تا امروز ما در عرصه سیاسی کشورمان کمتر شاهد بوده‌ایم و یا اصلا مشاهده نمی‌کنیم که مدیری از مدیران مملکت بیاید کسانی را به عنوان مشاوران و دستیاران خود انتخاب کند که منتقد ایشان بوده و عیب کارهای آنان را با صراحت و شفافیت به آنها منتقل کنند.

 این کارشناس تاکید کرد: امروزه هر کس به ریاست نهادی می‌رسد از بین دوستداران و کسانی که همواره او را تایید می‌کنند دستیاران و مشاوران خود را انتخاب می‌کند که این یک سنت شده و نتیجه آن می‌شود که عملا فضای تملق، تایید مداوم و چاکر صفتی رشد کرده و اوج می‌گیرد و از آن طرف نقادی به عنوان یک ضد ارزش، تضعیف و تخریب مطرح می‌شود و به تدریج در چنین جامعه‌ای ریا کاری و عوام فریبی و تملق شدت گرفته و ارزش‌های دینی مثل صراحت، نهی از منکر و امر به معروف رنگ می‌بازند.

یک نظر بگذارید